اهمیت واکسیناسیون
واکسن چگونه اثر می کند؟
اگر کودک قبل از واکسیناسیون با بعضی از میکروبها یا ویروسها تماس پیدا کند، ممکن است جان خود را از دست بدهد؛ اما در صورت بهبودی، علیه آنها مقاومت پیدا میکند.
وقتی میکروب (باکتری یا ویروس) کشتهشده یا ضعیفشده را بهصورت مصنوعی وارد بدن کنیم، بدن انسان با آن مبارزه کرده و مادهای ترشح میکند که اگر در آینده با میکروب واقعی برخورد کند، آن را از بین میبرد.
به این کار واکسیناسیون میگویند.
بنابراین واکسن دارو نیست، بلکه میکروب (باکتری یا ویروس) کشتهشده یا ضعیفشدهای است که بهصورت خوراکی یا تزریقی وارد بدن میشود و انسان را در مقابل آن بیماریها مقاوم و ایمن میکند، بدون اینکه نیاز باشد اول به بیماری مبتلا شود.
چرا واکسیناسیون اهمیت دارد؟
▪ واکسیناسیون با تقویت سیستم ایمنی بدن، کودکان را در برابر بیماریهای خطرناک محافظت میکند. این کار نهتنها سلامتی فرد را تضمین مینماید، بلکه با ایجاد ایمنی جمعی، از شیوع بیماری در جامعه نیز جلوگیری میکند. سل یک بیماری واگیر و خطرناک است که میتواند موجب مرگ شود و یا فرد را تا آخر عمر ناتوان کند. کودکان باید در بدو تولد یا در اولین فرصت بعد از آن، علیه سل واکسینه شوند. نام واکسن سل «ب ث ژ» است.
■ هر کودکی که واکسن فلج اطفال دریافت نکرده باشد، در خطر ابتلا به فلج اطفال است. در کشور جمهوری اسلامی ایران ۶ نوبت قطره فلج اطفال در بدو تولد، ۲، ۴، ۶ و ۱۸ ماهگی و ۵ تا ۶ سالگی به کودکان داده میشود. علاوه بر آن، برای ایمنیزایی بیشتر، واکسن تزریقی فلج اطفال هم در کودکان استفاده میشود.
■ واکسن سه بیماری کزاز، دیفتری، سیاهسرفه به همراه هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزا را که باعث برخی عفونتها میشود، در یک واکسن و در سه نوبت تزریق میشود. به همین دلیل به این واکسن، پنجگانه میگویند. بعد از سن ۱۳ ماهگی، ۳ واکسن دیفتری، کزاز و سیاهسرفه به شکل سهگانه و بعد از ۶ سالگی دو واکسن دیفتری و کزاز تحت عنوان واکسن دوگانه با یک تزریق انجام میگیرد.
■ هپاتیت ب که در گذشته به آن یرقان یا زردی گفته میشد، بیماری است که موجب اختلال در کار کبد میشود. خوشبختانه این بیماری با انجام واکسیناسیون در بدو تولد، ۲-۴ و ۶ ماهگی در کودکان و نیز در ۳ نوبت در بزرگسالان غیر ایمن، قابل پیشگیری میباشد.
■ دیفتری بیماری مسری و خطرناکی است که در گلوی فرد بیمار یک پرده ایجاد میکند و میتواند فرد را خفه کند. واکسن کزاز، دیفتری و سیاهسرفه با هم در یک تزریق برای کودک انجام میشود، به همین دلیل به این واکسن، «سهگانه» میگویند. برای کودکان بزرگتر از ۶ سال و همچنین برای بزرگسالان، واکسن کزاز و دیفتری با هم، بهصورت یک تزریق انجام میشود، به این واکسن، «دوگانه» میگویند.
■ بیماری سیاهسرفه یک بیماری شدید تنفسی است که در تمام سنین اتفاق میافتد اما در سنین کمتر باعث مرگومیر و عوارض بیشتر میگردد. واکسن سیاهسرفه به همراه دیفتری و کزاز طبق توضیحات ذکر شده در موارد بالا تزریق میشود.
■ امروزه از بیماری سرخک و سرخجه و اوریون با واکسن MMR پیشگیری میشود.
■ روتاویروس عامل عفونت دستگاه گوارش است و یکی از رایجترین علل اسهال در نوزادان و خردسالان در جهان به حساب میآید.
علائم ابتلا به روتاویروس در کودکان معمولاً شدیدتر از بزرگسالان است. علاوه بر اسهال شدید، این ویروس باعث التهاب معده و روده شده و با استفراغ، تب، درد در ناحیه شکم همراه است که میتواند منجر به کم شدن آب بدن گردد. واکسن روتاویروس از ابتلا به این بیماریها پیشگیری میکند.
■ پنوموکوک موجب بیماریهایی مانند سینوزیت (التهاب در بافت پوششی سینوسها)، مننژیت (عفونت پردههای مغز)، عفونت گوش میانی، پنومونی (سینهپهلویی یا ذاتالریه) و عفونت خون میشود، که ممکن است منجر به بستری شدن کودک در
