فهرست مندرجات
هفته سلامت مردان ایرانی
براساس اعلان وزارت بهداشت؛ هفته ملی سلامت مردان ایران (سما) در سال جاری از تاریخ 01/12/1404 لغایت 07/12/1404 با هدف اطلاعرسانی و حساسسازی گروههای مختلف جامعه در خصوص اولویتهای سلامت مردان برگزار میگردد. در سال جاری رویکرد اصلی برگزاری هفته ملی سلامت مردان(سما)، حوادث شغلی و ترافیکی و نقش آن در سلامت مردان تعیین شده است. بر همین اساس شعار هفته مذکور "سوانح و حوادث در کمین سلامت مردان"انتخاب و روز شمار آن به شرح زیر می باشد.
احترام و تکریم همسایگان، توجه به بیماران، محدودیت زمان اجرای مراسم و توجه به آموزش های غیرمستقیم به کودکان و نوجوانان توسط بزرگ ترها نیز از فواید اجتماعی این مراسم باستانی بوده است.
|
تاریخ |
روزشمار هفته |
|
|
جمعه |
1/12/1404 |
سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط زندگی |
|
شنبه |
2/12/1404 |
سلامت مردان و رعایت ایمنی در رانندگی / ایمنی راه ها |
|
یکشنبه |
3/12/1404 |
سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط کار |
|
دوشنبه |
4/12/1404 |
سلامت مردان و تاب آوری در بحران |
|
سه شنبه |
5/12/1404 |
سلامت مردان و رعایت ایمنی در رفتار (حذف رفتار های پرخطر، سوء مصرف مواد) |
|
چهارشنبه |
6/12/1404 |
سلامت مردان و انتخاب های آگاهانه در راستای سلامتی |
|
پنجشنبه |
7/12/1404 |
سلامت مردان و رعایت ایمنی در ورزش |


روزشمار هفته
روز اول1/12/1404 (سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط زندگی)
روز دوم 2/7/1404 (سلامت مردان و رعایت ایمنی در رانندگی / ایمنی راه ها )
روز سوم 3/7/1404 (سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط کار)
روز چهارم 4/7/1404 (سلامت مردان وتاب آوری در بحران)
روز پنجم 5/7/1404 (سلامت مردان و رعایت ایمنی در رفتار - حذف رفتار های پرخطر، سوء مصرف مواد)
روز ششم 6/7/1404 (روز ششم چهارشنبه 6/12/1404سلامت مردان و انتخاب های آگاهانه در راستای سلامتی)
روز هفتم 7/7/1404 (سلامت مردان و رعایت ایمنی در ورزش)
سلامت مردان بخشی اساسی از سلامت عمومی جامعه است. مردان بهطور معمول در مقایسه با زنان کمتر به مراقبتهای پیشگیرانه، معاینات دورهای و مراجعه به پزشک توجه دارند. در نتیجه، بسیاری از بیماریها نظیر بیماریهای قلبی، فشارخون بالا، دیابت نوع دوم و سرطان پروستات در مراحل پیشرفتهتر شناسایی میشوند.
عوامل مؤثر بر سلامت مردان
- سبک زندگی ناسالم: مصرف دخانیات، الکل و تغذیه نامناسب.
- استرس شغلی و روانی: مردان معمولاً فشار روانی بیشتری در محیط کار تجربه میکنند.
- کمتحرکی: روند شغلی و دیجیتالی شدن زندگی، فعالیت بدنی را کاهش داده است.
- عدم مراجعه به پزشک: مردان معمولاً زمانی مراجعه میکنند که بیماری شدت یافته است.
سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط زندگی
ایمنی نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی مردان دارد. رعایت نکات ایمنی میتواند از بروز حوادث خانگی، برقگرفتگی، سوختگی و صدمات اسکلتی پیشگیری کند.
مهمترین اصول ایمنی خانگی
- ایمنی برق: استفاده از سیمهای استاندارد، پرهیز از چندراهی پرمصرف، و بررسی منظم سیمکشی خانه.
- ایمنی وسایل گرمایشی: بررسی دودکش بخاری و اطمینان از تهویه مناسب برای جلوگیری از مسمومیت با گاز CO.
- ایمنی در آشپزخانه: پرهیز از نگهداری مواد آتشزا نزدیک اجاق گاز و دقت هنگام استفاده از وسایل برنده.
- ایمنی در محل کار خانگی Home Office: تنظیم مناسب صندلی و مانیتور برای کاهش آسیب به ستون فقرات.
- محافظت از سلامت روانی: ایجاد محیطی آرام، با نور طبیعی، دور از آلودگی صوتی و تنش.
ارتباط سلامت مردان با رعایت ایمنی
تحقیقات نشان میدهد مردانی که اصول ایمنی را رعایت میکنند،در مقایسه با سایرین:
- خطر بستری بر اثر حوادث شغلی یا خانگی تا ۴۰٪ کمتر دارند.
- سلامت روانی و بهرهوری بهتری تجربه میکنند.
- در خانواده و محیط کار نقش الگوی رفتاری مثبتی ایفا میکنند.
رانندگی یکی از فعالیتهای روزمره مردان است که هم با سلامت جسمی و روانی آنان و هم با ایمنی اجتماعی ارتباط مستقیم دارد. طبق پژوهشهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، مردان بیش از ۷۰٪ قربانیان تصادفات جادهای را تشکیل میدهند. این تفاوت نهتنها به ویژگیهای رفتاری و ریسکپذیری بیشتر مردان برمیگردد، بلکه با سلامت جسمی، استرس، خستگی و عادات زندگی آنان نیز ارتباط دارد.
ارتباط سلامت مردان با ایمنی رانندگی
۱. وضعیت جسمانی و بینایی
سلامت عمومی، توانایی کنترل خودرو و واکنش سریع را تعیین میکند.
- اختلالات بینایی و شنوایی در مردان بالای ۴۰ سال باید هر دو سال بررسی شود.
- بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی ممکن است موجب کاهش تمرکز یا هوشیاری شوند.
- استعمال دخانیات یا الکل قبل از رانندگی احتمال تصادف را تا ۵ برابر افزایش میدهد.
2.سلامت روانی و مدیریت استرس
رانندگی نیازمند تمرکز ذهنی بالاست.
مردانی که تحت فشار روحی، اضطراب یا خشم رانندگی میکنند، واکنشهای پرخطر بیشتری نشان میدهند.
اصول کلیدی:
- قبل از رانندگی در شرایط احساسی شدید، چند دقیقه تنفس عمیق یا استراحت کوتاه انجام شود.
- موسیقی ملایم یا سکوت محیطی تمرکز را تقویت میکند.
- خواب ناکافی (کمتر از ۶ ساعت) عملکرد شناختی را تا ۳۰٪ کاهش میدهد.
اصول ایمنی فردی در رانندگی و راهها
- استفاده از کمربند ایمنی حتی در مسیرهای کوتاه.
- اجتناب از رانندگی پس از مصرف مواد مخدر یا داروهای خوابآور.
- نگهداری وسایل ایمنی در خودرو: مثل جعبه کمکهای اولیه، آب، چراغ اضطراری و لاستیک زاپاس.
- کنترل منظم خودرو: بررسی ترمز، نورها، لاستیکها و روغن.
3.ایمنی محیطی و اجتماعی
- رعایت سرعت مجاز و قوانین راهنمایی و رانندگی.
- احترام به حقوق عابرین و موتورسواران.
- همکاری با پلیس راه و گزارش وضعیت خطرناک جادهها.
- توجه به مناطق روستایی و جادههای کمنور در شب.
نقش آموزش و فرهنگسازی
مردان بهعنوان رانندگان غالب در جامعه، نقشی محوری در فرهنگ ایمنی ترافیک دارند. ارتقای سلامت و رفتار آنان در رانندگی میتواند:
- سالانه هزاران مورد تصادف را کاهش دهد؛
- هزینههای درمان و خسارت اقتصادی را کم کند؛
- الگویی مثبت برای فرزندان و جامعه ایجاد کند.
برنامههای آموزشی در زمینه خودمراقبتی، معاینات دورهای، کنترل رفتار پرخطر و قوانین راهنمایی و رانندگی باید در سطح مدارس، دانشگاهها و محل کار مردان گسترش یابد.
نتیجهگیری
سلامت مردان و ایمنی راهها دو مفهوم بههمپیوستهاند. مردانی که از نظر جسمی و روانی سالمترند، با دقت و آرامش بیشتری رانندگی کرده و احتمال بروز حادثه در بین آنان تا ۵۰٪ کمتر است. رعایت اصول پیشگیری، خودکنترلی و احترام به قوانین راه، نهتنها سلامت فرد را حفظ میکند بلکه ضامن امنیت خانواده و جامعه نیز هست.
اصلی ترین عوامل تصادفات در انواع جاده ها
سه عامل اصلی عمومی ذیل که در بیش از90درصد تصادفات به تنهایی یا مشترک درتصادفات رخ داده در همه انواع جاده های کشور(آزادراهها، بزرگراهها ، اصلی ، فرعی و روستایی)حضور دارند:
1-عجله، شتاب و سرعت غیرمجاز
2-حواس پرتی و عدم توجه به جلو
3-خستگی و خواب آلودگی
اما دو عامل خاص دیگرنیزعبارتند:
انحراف به چپ وسبقت غیرمجازبه عنوان عوامل مهم و خطرناک مربوط به جاده های دو طرفه جدانشده (اصلی ، فرعی و روستای می باشند.
عدم رعایت فاصله طولی به عنوان عامل تشدید کننده و منجر به تصادفات زنجیره ای در همه انواع جاده هامی باشد.
موضوع:"خستگی و خواب آلودگی"
آیا می دانید احنمال بروز تصادف رانندگی درحالت خواب آلودگی حدود3تا 4برابربیشتر می شود؟
علائم خواب آلودگی را جدی بگیرید.به خانواده خود رحم کنید و در حین خستگی رانندگی نکنید و به عنوان سرنشینان خودرو به راننده اجازه ادامه رانندگی در خستگی را ندهید.
منظور از خستگی، ایجاد خواب آلودگی و کمبود هوشیاری مغز بدلیل کمبود خواب می باشد.
خستگی باعث کاهش قابل توجه توانایی راننده در دیدن فکر کردن و تصمیم گیری و عکس العمل و نهایتا ً از دست رفتن زمان طلایی اقدام راننده در مواجهه با شرایط پیش رو می شود
خطر ایجاد خستگی و خواب آلودگی در سفرهایی با مسافت های بیش از سیصد کیلومتر به مراتب بیشتر خواهد بود.
در رانندگی،خطر17ساعت بیدار بودن تقریبا معادل خطر مصرف موارد مخدر و مشروبات الکلی می باشد.
متاسفانه،30درصد از رانندگان به ایجاد حالت چرت زدن در حین رانندگی اذعان دارند
اهم علل بروزتصادفات ناشی از خستگی
- کمبود ساعات خواب کامل برای راننده(منظور از خواب کامل خواب عمیق و حدود7ساعته)
- خستگی انباشته شده طی روزهای قبل
- تکرار موارد رانندگی در حین خستگی و عادی تلقی شدن آن و یاعادت خطرناک برخی رانندگان به رانندگی در حین خستگی (ایجاد اعتماد کاذب در راننده به توانایی خودیعنی برداشت ذهنی غلط « من می توانم» که در این مورد، غلط است
- رانندگی بدون استراحت و خوابیدن پس از صرف ناهارچرب و سنگین در مسیرهای طولانی (بویژه در ساعت14تا16عصر
- اصرار به رانندگی در حالت خواب آلودگی بویژه در اوایل صبح (2تا6صبح)
- مصرف برخی داروهای خواب آور همچون مسکن ها یا قرص های ضد حساسیت و....
راهکارهای اجتناب ناشی از خستگی
1-قبل از شروع سفر از خواب کامل (حداقل7ساعت ) برخوردار شوید.
2-در حالت بروزخستگی و علائم خواب آلودگی،در اولین مکان مناسب بایستید و بخوابید
3- در طول مسیر( اصل توقف و استراحت متوالی:15دقیقه استراحت به ازاي2ساعت رانندگي)را در برنامه سفر قرار دهید.
4- حتما سرنشین کنار راننده در طول سفربویژه در مسافتهای طولانی ،می بایست از خواب و یا ایجاد حالت خواب الودگی وخمیازه های متوالی اجتناب نماید
5- در صورت مصرف برخی داروهای خواب آور همچون مسکن ها یا قرص های ضد حساسیت ووجود بیماریهای موثر در ایجاد خواب آلودگی همچون بیماری قند، انحراف یا تنگی مجرای بینی، لوزه بزرگ و.....رانندگی را به فرد مناسب دیگری واگذار نمایید.
6- از تهویه مناسب و هوای تازه در حین سفر بهره مند شوید
7-در طول سفردر زمان های ایستادن و استراحت ازغذاهای سبک بخورید.نوشیدنیهای مانند،چای ،قهوه وآب مناسب هستند.
8-ازمصرف شکرو شیرینی جات بپرهیزید
9-پشت فرمان ،از بی حرکتی ممتد اجتاب کنید و گاهی اوقات عضلات خود را بکشید و خود را تکان دهید.
10- جویدن آدامس را امتحان کنید.
رانندگی در شب
آیا می دانیداحتمال بروزتصادفات رانندگی در شب حدود3برابر بیشتر از روزاست؟!
علل بروزتصادفات در شب
کاهش قابل توجه توانایی دید شامل دیددرعمق جاده»،«دیددرپیرامون جاده»و«تشخیص رنگها
عدم تشخیص دقیق عابرین پیاده
بیشتربودن حضورحیوانات پیرامون جاده
اشتباه مهلک برخی رانندگان درعدم روشن نمودن چراغهای جلوخودرو
خلوت بودن جاده وتمایل به سرعت بالا
خستگي وخواب آلودگي رانندگان
راهكارهای افزایش ایمنی رانندگی در شب:
- چک کردن تمامی چراغها،
- اطمینان ازتمیزبودن شیشه هاو آینه ها
- شستشوی خودرو برای افزایش بازتاب نور و دیده شدن آن توسط سایر رانندگان
- بررسی و مرور مسیر سفردر مسیرهای ناآشنا و جدید
- استراحت كافي
- اجتناب از خوردن و آشامیدن داروها و مواد خواب آور
- رعایت مضاعف سرعت مطمئنه رانندگی در شب(حدود10کیلومتر از سرعت رانندگی روزانه خود در شب بکاهید
- رعایت مضاعف حفظ فاصله طولي و عرضي با خودروهاي دیگر
رانندگی درشرایط نامساعد جوی
آیا می دانیداحتمال بروزتصادفات رانندگی درشرایط بارانی40درصد بیشترمی شود؟!
آیا می دانید احتمال بروز تصادفات رانندگی در شرایط برفی و یخ بندان تاحدود5/3برابربیشترمی شود؟!
علل بروزتصادفات در شرایط نامساعد جوی:
- کاهش توانایی دید شامل :«دیددر عمق جاده»،«دید در پیرامون جاده»بویژه در شرایط مه ، مه دود و برفی
- کاهش شدید میزان اصطکاک سطح جاده که منجر به کاهش پایداری وسیله نقلیه در مواقع ترمزگیری می شود.
- راهكارهای افزایش ایمنی رانندگی درشرایط نامساعد جوی:
- سالم بودن برف پاک کن ،شیشه شور، گرم کن شیشه ها، سیستم گرمایش و کمربند ایمنی
- روشنایی خودرو (تمامی چراغ هاو وضعیت سلامت باطری)اطمینان حاصل کنید.
- سالم بودن لاستیک خودرو، کنترل باد لاستیک ها و در صورت امکان تدارک لاستیک های یخ شکن
- کنترل وضعیت روغن موتور و روغن ترمز و وضعیت ویسکوزیته انها
- کسب آخرین اطلاعات وضعیت راهها از سامانه141سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای عجله ، شتاب و سرعت غیر مجاز در رانندگی
آیا می دانیدحدود30درصد تلفات در جاده ها در اثر تجاوز از سرعت مجاز رخ ميدهد؟
اهم علل بروزتصادفات ناشی ازعجله ، شتاب و سرعت غیر مجاز در رانندگی
- تکرار موارد رانندگی با سرعت های غیرمجازو عادی تلقی شدن آن وعادت خطرناک برخی رانندگان به آن(ایجاد اعتماد کاذب در راننده به توانایی خودکه در این مورد، غلط است)
- تفاوت انواع راههای کشور در طول مسیرهای طولانی به دلایل مختلف از جمله شرایط توپوگرافی مختلف که لزوم تغییرات متوالی سرعت و تعدیل سرعت ها را برای رانندگان ایجاد میکند
- راهكارهای اجتناب از تصادفات ناشی ازعجله ، شتاب و سرعت غیر مجاز در رانندگی :
- مدیریت و زمانبندی انجام سفر به نحوی که نیاز به سرعت های بالاتر ازمقادیر مجاز برای جبران تاخیرات قبلی نباشد
- در مواجه بارانندگان دارای سرعت غیر مجاز آنها را تعقیب ننمائید.
سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط کار دو موضوع بههمپیوستهاند که تأثیر مستقیمی بر بازده کاری، رضایت شغلی و کیفیت زندگی دارند. مردان معمولاً بخش قابلتوجهی از نیروی کار در صنایع مختلف (مثل ساختمانی، کارخانهها، حملونقل، و کشاورزی) را تشکیل میدهند، و به دلیل ماهیت فیزیکی کار، در معرض خطرات بیشتری قرار دارند.
سلامت جسمی و روانی مردان در محیط کار
- تغذیه مناسب: مصرف غذاهای سالم و کافی برای حفظ انرژی، جلوگیری از خستگی و افزایش تمرکز ضروری است.
- فعالیت بدنی منظم: انجام حرکات کششی و ورزشهای سبک برای جلوگیری از مشکلات اسکلتی عضلانی مخصوصاً در مشاغل فیزیکی.
- مدیریت استرس و فشار روانی: مردان معمولاً کمتر درباره مشکلات روانی صحبت میکنند؛ بنابراین حمایت روانی و فضای ارتباط باز در محیط کار اهمیت زیادی دارد.
- معاینات دورهای: سنجش فشار خون، بینایی، شنوایی و آزمایشهای ادواری میتواند از بیماریهای مزمن پیشگیری کند.
ایمنی فیزیکی و بهداشت محیط کار
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE): شامل کلاه ایمنی، کفش کار، لباس ضدحرارت، عینک محافظ، گوشگیر، و دستکش مناسب.
- آموزش ایمنی: هر فرد باید با خطرات محیط کاری خود و نحوه واکنش در شرایط اضطراری (مثل آتشسوزی، نشت مواد شیمیایی، یا سقوط) آشنا باشد.
- کنترل محیط فیزیکی: نظافت و تهویه مناسب، برچسبگذاری مواد خطرناک، و بررسی منظم ابزارها و ماشینآلات.
- ایمنی روانی-اجتماعی: احترام متقابل، جلوگیری از آزار و تبعیض، و ایجاد فرهنگ همکاری و حمایت.
راهکارهای مدیریتی
- تدوین سیاستهای سلامت مردان در محیط کار
- نظارت بر اجرای استانداردهای ایمنی طبق آییننامههای وزارت کار
- تشویق کارکنان به گزارش خطرات و پیشنهاد اصلاح
- برگزاری دورههای آموزشی درباره سبک زندگی سالم و ایمنی کاری
تابآوری به معنای توانایی سازگاری، حفظ آرامش و بازگشت به تعادل پس از مواجهه با فشار یا بحران است. سلامت مردان در شرایط سخت مثل مشکلات اقتصادی، شغلی، خانوادگی یا بلایای طبیعی، تا حد زیادی به میزان تابآوری فرد وابسته است. مردی که توان مدیریت بحران را دارد، نهتنها از سلامت روانی خود محافظت میکند بلکه تکیهگاه خانواده و جامعه نیز محسوب میشود.
مفهوم تابآوری در سلامت مردان
تابآوری یعنی:
- حفظ تفکر منطقی در شرایط دشوار
- کنترل هیجانها و جلوگیری از تصمیمهای عجولانه
- استفاده از تجربهها و نقاط قوت شخصی برای عبور از بحران
- توان بازسازی اعتماد و امید پس از شکست یا مشکل
انواع بحرانهای مؤثر بر سلامت مردان
- بحرانهای شغلی: کاهش درآمد، بیکاری یا فشار کاری بالا.
- بحرانهای خانوادگی: اختلافات زناشویی، مسئولیتهای سنگین مالی یا پدری.
- بحرانهای اجتماعی: استرس ناشی از بیثباتی یا شرایط بحرانی جامعه.
- بحرانهای فردی و روانی: فقدان عزیزان، احساس ناکامی یا فرسودگی شغلی.
راهکارهای تقویت تابآوری مردان
- تقویت ذهن و روان
- تمرین آرامسازی ذهن (تنفس عمیق، مدیتیشن، دعا و تمرکز بر لحظه حال).
- شناخت احساسات و یافتن روشهای سالم برای ابراز آنها.
- حفظ ارتباط با دوستان و خانواده — انزوا تابآوری را کاهش میدهد.
- مشاوره روانشناسی یا شرکت در گروههای حمایتی در شرایط بحران.
- سبک زندگی سالم
- خواب کافی و منظم، تغذیه متعادل و فعالیت بدنی روزانه.
- پرهیز از مصرف الکل، دخانیات یا مواد محرک برای تخفیف استرس.
- تنظیم زمان کار و استراحت؛ در بحرانها: فرسودگی جسمی تصمیمگیری را مختل میکند.
- تمرکز بر واقعیت و نه بر ترس؛ شناخت عوامل قابل کنترل.
v توانمندی اجتماعی و معنوی
- داشتن هدف شخصی و معنای زندگی؛ مردان هدفدار راحتتر از بحران عبور میکنند.
- ایفای نقش مؤثر در جمعها، کار تیمی، یا فعالیتهای داوطلبانه.
- ایمان، امید و ارزشهای معنوی بهعنوان منابع درونی قدرت.
تابآوری سازمانی و محیط کار
در محیط کاری مردان اغلب نقشهای مدیریتی یا عملیاتی حساس دارند. برای حفظ سلامت تیم و کاهش اضطراب در بحران:
- ایجاد فرهنگ حمایت متقابل میان همکاران.
- گفتگوهای باز بین مدیریت و کارکنان در شرایط بحرانی.
- آموزش مهارتهای کنترل استرس و تصمیمگیری تحت فشار.
- شناسایی افراد آسیبپذیر و ارائه حمایت روانی فوری.
"مرد تابآور کسی است که در طوفان آرام میماند و دیگران را آرامتر میکند."
موضوع سلامت مردان و رعایت ایمنی در رفتارهای فردی از مهمترین جنبههای پیشگیری از آسیبهای جسمی و روانی در محیط کار و زندگی است. رفتارهای پرخطر و سوءمصرف مواد از جمله چالشهای جدی سلامت مردان، بهویژه در سنین کاری و فعال جامعه به شمار میروند.
مفهوم ایمنی رفتاری و سلامت مردان
ایمنی رفتاری به معنای انتخاب و انجام رفتارهایی است که احتمال آسیب جسمی یا روانی را کاهش میدهد.
در مردان، عوامل فرهنگی، اجتماعی و حتی شغلی ممکن است باعث بروز رفتارهای پرخطر شوند — مانند تمایل به نشان دادن قدرت بدنی، تحمل ریسک بالا، یا بیتوجهی به سلامت.
. رفتارهای پرخطر شایع در میان مردان
- سوءمصرف مواد و الکل: استفاده از مواد مخدر، مشروبات الکلی یا قرصهای نیروزا برای کاهش استرس یا افزایش توان کاری که خطر بیماریهای مزمن، اعتیاد و حوادث کاری را افزایش میدهد.
- سیگار کشیدن و قلیان: عامل اصلی بیماریهای قلبی–ریوی و کاهش توان جسمی در کارهای سنگین.
- بیتوجهی به خواب و استراحت کافی: کار طولانی بدون خواب مناسب باعث کاهش تمرکز و افزایش خطر تصادفات کاری میشود.
- رفتارهای خشن یا رقابتی افراطی در محیط کار: ممکن است منجر به درگیری، استرس یا آسیبهای روانی شود.
- رانندگی یا کار در حالت خستگی یا مصرف مواد: یکی از عوامل اصلی مرگومیر شغلی و تصادفات.
راهکارهای حذف یا کاهش رفتارهای پرخطر
- بالا بردن آگاهی با آموزشهای دورهای: برگزاری جلسات آموزشی درباره اثرات سوءمصرف مواد و رفتارهای ناسالم بر زندگی و کار.
- ایجاد محیط کاری حمایتگر: مهربانی سازمانی، مشاوره روانشناختی، و فراهم ساختن فضای سالم برای گفتگو و تخلیه روانی.
- برنامههای ترک مواد: همکاری با مراکز درمانی، مشاوران اعتیاد، و ارائه پاداش برای افراد موفق در ترک.
- تشویق سبک زندگی سالم: ورزش، تغذیه درست، خواب کافی و فعالیتهای اجتماعی مثبت.
- مدیریت استرس و خشم: آموزش مهارتهای ارتباطی و کنترل احساسات برای جلوگیری از رفتارهای خطرناک ناگهانی.
مدیران و مسئولان ایمنی باید:
- قوانین منع مصرف مواد در محیط کار را بهصورت جدی اجرا کنند.
- روشهای شناسایی رفتارهای پرخطر را با اطلاع و بدون قضاوت آموزش دهند.
- سیستم پشتیبانی روانی و پزشکی برای کارکنان فراهم کنند.
جمعبندی
سلامت مردان تنها به جسم محدود نمیشود؛ رفتار ایمن و آگاهانه مهمترین مؤلفه حفظ سلامت جسمی، روانی و اجتماعی است. حذف رفتارهای پرخطر نیازمند ترکیب آگاهی، پشتیبانی مدیریتی و مسئولیتپذیری فردی است؛ تا مردان بتوانند در محیط کار و زندگی، نهتنها سالم بلکه الگوی امنیت و آرامش باشند.
سلامت مردان و انتخابهای آگاهانه در راستای سلامتی، مفهومی کلیدی درکیفیت زندگی، طول عمر مفید و توانایی در ایفای نقشهای خانوادگی و اجتماعی است. انتخابهایی که مردان در زمینه تغذیه، فعالیت بدنی، سبک زندگی و مراقبت روان انجام میدهند، اثر مستقیمی بر سلامت جسم و ذهن دارند.
مفهوم سلامت مردان
سلامت مردان مجموعهای از عوامل جسمی، روانی، اجتماعی و رفتاری است که در کنار هم، وضعیت کلی تندرستی را تشکیل میدهد.
انتخابهای صحیح در تغذیه
- تنوع غذایی: مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای سالم (مثل ماهی، مرغ و حبوبات).
- کاهش چربیهای اشباع و شکر: پرهیز از غذاهای آماده، نوشابه و شیرینی زیاد.
- آبرسانی کافی: نوشیدن آب بهموقع بهجای نوشیدنیهای پرقند یا انرژیزا.
- توجه به وزن و شاخص توده بدنی BMI): حفظ وزن سالم سبب کاهش خطر دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی میشود.)
انتخابهای آگاهانه در فعالیت بدنی
- ورزش منظم: حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت در روز مانند پیادهروی، شنا یا دویدن سبک.
- پرهیز از کار بیش از حد: استراحت کافی بین روزهای کاری جهت جلوگیری از آسیب عضلات و خستگی مفرط.
- ترکیب ورزش هوازی و قدرتی: برای حفظ سلامت قلب و جلوگیری از ضعف عضلانی در سنین بالاتر
انتخابهای درست در حفظ سلامت روان
- مدیریت استرس: استفاده از تکنیکهای آرامسازی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن، یا گفتگو با مشاور.
- ابراز احساسات: بیان مشکلات و فشارها نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه بلوغ روانی است.
- تعادل بین کار و زندگی: اختصاص زمان به خانواده، دوستان و علایق شخصی.
- پرهیز از انزوا: مشارکت در گروههای اجتماعی یا فعالیتهای داوطلبانه برای حفظ روابط انسانی.
رفتارهای پیشگیرانه و مسئولانه
- خودداری از مصرف مواد، دخانیات و الکل.
- معاینات پزشکی دورهای: بررسی فشار خون، قند خون، کلسترول و تستهای مربوط به پروستات یا قلب در سنین بالاتر.
- رعایت ایمنی در رانندگی و کار: توجه به استراحت، استفاده از وسایل محافظ، و احتیاط در موقعیتهای خطرناک.
راهکارهای ترویج انتخابهای آگاهانه
- برگزاری کارگاههای آموزشی سلامت مردان در ادارات و ...
- طراحی برنامههای تشویقی برای شرکت در معاینات سالیانه.
- تولید محتوای فرهنگی برای تغییر نگرش نسبت به رفتارهای ناسالم.
- مشارکت خانواده در برنامههای سلامتی، چون خانواده حامی مهم در تثبیت عادتهای سالم است.
جمعبندی
انتخابهای آگاهانه مردان در زمینه تغذیه، فعالیت بدنی و ورزش، سلامت روان مهمترین ابزار برای پیشگیری از بیماریها و ارتقای کیفیت زندگی هستند. مردانی که تصمیمهای خود را بر پایه آگاهی میگیرند، نهتنها سالمتر زندگی میکنند بلکه الگوی سلامت برای جامعه و نسل بعد خواهند بود.
ورزش منظم یکی از پایههای اصلی سلامت مردان است؛ با این حال، انجام فعالیتهای بدنی بدون رعایت اصول ایمنی میتواند منجر به آسیبهای جسمی، خستگی مفرط یا مشکلات عضلانی شود. هدف از این روز، ترویج ورزش ایمن، منظم و مسئولانه در بین مردان است تا سلامت جسمی و روانی آنها تقویت شود.
اهمیت ورزش در سلامت مردان
- پیشگیری از بیماریهای مزمن: ورزش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، فشار خون بالا، چربی خون، دیابت و سرطان پروستات را کاهش میدهد.
- تقویت روحیه و اعتماد به نفس: فعالیت بدنی منظم هورمونهای شادی (دوپامین و سروتونین) را افزایش میدهد.
- افزایش توان کاری: مردانی که به ورزش منظم میپردازند، تمرکز و انرژی بیشتری در محیط کار دارند.
- حفظ وزن و قدرت بدنی: کنترل وزن و تقویت عضلات باعث کاهش خطر آسیبهای فیزیکی میشود.
رعایت ایمنی در ورزش؛ پیش از، حین و پس از تمرین
۱. قبل از ورزش
- گرم کردن بدن (۵ تا ۱۰ دقیقه): حرکات کششی و سبک برای آمادگی مفاصل و عضلات.
- انتخاب لباس و کفش مناسب: استفاده از کفش ورزشی تخصصی بر اساس نوع فعالیت (دویدن، فوتبال، بدنسازی…).
- آبرسانی: نوشیدن آب کافی قبل از شروع فعالیت.
- مشاوره پزشکی برای مبتلایان به بیماری ها مثل فشار خون بالاو...
هنگام ورزش
- حفظ حرکات درست: انجام اشتباه تمرینها میتواند آسیبزا باشد، خصوصاً در بدنسازی یا تمرینات با وزنه.
- توجه به علائم هشدار: در صورت احساس سرگیجه، درد قفسه سینه یا تنگی نفس و... باید تمرین را متوقف کرد.
- پرهیز از رقابت افراطی: تمرکز بر سلامت، نه قدرتنمایی.
- رعایت فاصله ایمنی در ورزشهای گروهی برای جلوگیری از برخوردها یا سقوط.
. بعد از ورزش
- سرد کردن بدن: حرکات آرام برای کاهش ضربان قلب و کشش عضلات.
- نوشیدن آب و تغذیه مناسب: مصرف منابع پروتئین، سبزیجات و ویتامینها برای ریکاوری عضلات.
- استراحت کافی: خواب مناسب برای بازسازی بافتها و افزایش عملکرد بدنی.
نکات رفتاری و پیشگیرانه
- از مصرف مواد نیروزا یا داروهای غیرمجاز خودداری کنید؛ این مواد میتوانند سلامت قلب و کبد را به خطر بیندازند.
- خود را با دیگران مقایسه نکنید؛ بدن هر فرد ظرفیت متفاوتی دارد.
- ورزش را تدریجی و با هدف بلندمدت آغاز کنید
پیام های آموزشی
- آیا می دانید مردانی که اصول ایمنی را رعایت میکنند،در مقایسه با سایرین، خطر بستری بر اثر حوادث شغلی یا خانگی تا ۴۰٪ کمتر دارند؟
- آیا می دانید مردانی که به ورزش منظم میپردازند، تمرکز و انرژی بیشتری در محیط کار دارند؟
- آیا می دانید در هنگام انجام تمرینات ورزشی در صورت احساس سرگیجه، درد قفسه سینه یا تنگی نفس و... باید تمرین را متوقف کرد وبه پزشک مراجعه نمود ؟
- آیا می دانید مصرف مواد نیروزا یا داروهای غیرمجاز در هنگام ورزش ؛ سلامت قلب و کبد را به خطر می اندازد؟
- آیا می دانید ورزش و فعالیت بدنی را باید بصورت تدریجی و با هدف بلند مدت آغاز کنید؟
- آیا می دانید سلامت مردان مجموعهای از عوامل جسمی، روانی، اجتماعی و رفتاری است که در کنار هم، وضعیت کلی تندرستی را تشکیل میدهند؟
- آیا می دانید مدیریت استرس: استفاده از تکنیکهای آرامسازی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن، یا گفتگو با مشاوردرسلامت روان مردان موثر می باشد؟
- آیا می دانید معاینات پزشکی دورهای: بررسی فشار خون، قند خون، کلسترول و تستهای مربوط به پروستات یا قلب در سنین بالاتر برای حفظ سلامتی مردان بسیار قابل توجه می باشد؟
- آیا می دانید رونق تولید وتوسعه پایدار تنها با وجود نیروی کار سالم، فعال و با نشاط امکان پذیر است؟
- آیا می دانید انجام سالیانه معاینات سلامت شغلی شاغلین باعث تشخیص زودرس و پیشگیری از ابتلاء به بیماری های شغلی می شود؟
- آیا می دانید اشتغال در محیط کاری سالم حق تمام کارکنان است؟
- آیا می دانید تمام مدیران وکارفرمایان باید به فکر کنترل وکاهش احتمال خطر در محیط کار باشند؟
- آیا می دانید رونق تولید وتوسعه پایدار تنها با وجود نیروی کار سالم، فعال و با نشاط امکان پذیر است؟
- آیا می دانید انجام سالیانه معاینات سلامت شغلی شاغلین باعث تشخیص زودرس و پیشگیری از ابتلاءبه بیماری های شغلی می شود؟
- آیا می دانید سرطان، اختلالات خونی، افسردگی و اضطراب تنها بخشی از عوارض ترکیباتی است که به عنوان داروهای نیروزا به فروش می رسد؟
- آیا می دانید تشویق سبک زندگی سالم: ورزش، تغذیه درست، خواب کافی و فعالیتهای اجتماعی مثبت از راهکارهای حذف یا کاهش رفتارهای پرخطردر جامعه می باشد؟
- آیا می دانید مدیریت استرس و خشم: آموزش مهارتهای ارتباطی و کنترل احساسات برای جلوگیری از رفتارهای خطرناک ناگهانی موثر می باشد؟
- آیا می دانید سلامت مردان در شرایط سخت مثل مشکلات اقتصادی، شغلی، خانوادگی یا بلایای طبیعی، تا حد زیادی به میزان تابآوری آنها وابسته است؟
- آیا می دانید مردی که توان مدیریت بحران را دارد، نهتنها از سلامت روانی خود محافظت میکند بلکه تکیهگاه خانواده و جامعه نیز محسوب میشود؟
- آیا می دانید تمرین آرامسازی ذهن مثل (تنفس عمیق، مدیتیشن، دعا و تمرکز بر لحظه حال) ازراهکارهای تقویت تابآوری مردان در بحران ها می باشد.
- مرد تابآور کسی است که در طوفان آرام میماند و دیگران را آرامتر میکند.

